عقاید یک احسان

فهد؛ خوشگذراني كه پادشاه شد

به ياد ماندني‌ترين تصويري كه از ملك فهد در خاطره‌ها وجود دارد تصويري است كه وي رادرساعت‌هاي اوليه صبح هنگام خارج شدن از كازینويي در فرانسه نشان مي‌دهد كه دو هنرپيشه زن را در آغوش دارد.
او در آن عكس كت و شلوار بسيارگران قيمت غربي بر تن دارد و با اعتماد به نفس فراوان به دوربين مي‌نگرد، گويي هيچ هراسي از عدم رعايت موازين اسلامي مانند نوشيدن مشروبات الكلي، ارتباط نامشروع با زنان و قمار ندارد.
آن عكس البته عكسي نبود كه اجازه چاپ درعربستان را داشته باشد اما افكار عمومي از شايعه آن باخبر شده بود.

داستان‌هاي كهنه و تكراري ديگري هم در مورد فهد گفته مي‌شد مانند خوشگذراني در كلوپ‌هاي شبانه بيروت و ...
در سال 1969 ميلادي فهد اعلام كرد كه يك ميليون دلار در قمار شبانه در قمارخانه مونت كارلو باخته است. پس از اين اتفاق برادرش "ملك فيصل بن عبدالعزيز" او را به رياض فراخواند. ملك فيصل در نقطه مقابل ملك فهد عياش بود، محجوب، مذهبي و مردمي.
براساس شنيده‌هاي دهان به دهان هنگامي كه فهد به رياض رسيد فيصل در يك مراسم شام رسمي به سر مي‌برد.
وي از پذيرفتن برادر متمرد خود امتناع كرد و فهد مجبور شد تا كنار ميز نزديك صندلي فيصل يك ساعت تمام بايستد و بقيه مهمانان وي را تماشا كنند.
فهد هيچ گاه در مورد بخشش ملك فيصل كه او را تحقير كرده بود سخني به زبان نياورد. شايعاتي وجود دارد كه درجهان عرب نقل محفل‌هاست، شايعه‌اي كه مي‌گويد فهد در ترور ملك فيصل در سال 1975 ميلادي نقش داشته است.
مانند ديگر شايعات دربار سعودي اين شايعه هم هيچگاه تاييد نشد و يك موضوع داخلي باقي ماند.
پس از مرگ فيصل، فهد وليعهد ملك خالد و پس از او به پادشاهي عربستان رسيد. وي در سال 1986 ميلادي عنوان خود را از پادشاه به خادم حرمين شريفين تغيير داد.
فهد پادشاه و وليعهد فعالي بود، وي پيش از آنكه به پادشاهي برسد وزير كشور و وزير آموزش بود.
زندگي معاشرتي پيشين او به وي كمك كرد تا در زمان سلطنت بتواند به راحتي با همه رابطه داشته باشد و ارتباطات مناسبي برقرار كند.

ديپلماسي فهد

ملك فهد، در زمينه ديپلماسي بين‌المللي، بسيار فعال بود.
او تلاش فراواني براي پايان جنگ‌هاي داخلي 15 ساله لبنان كرد كه در نهايت موفق شد، رهبران احزاب مختلف اين كشور را به پاي ميز مذاكره كشانده تا توافقنامه صلح امضا كنند. توافقنامه‌اي كه در شهر طائف امضا و به همين نام مشهور شد.
در سال 1981 ميلادي فهد براي صلح خاورميانه برنامه‌اي را تدوين كرد كه سپس مورد تاييد اتحاديه عرب قرار گرفت. اين طرح در سال 2002 ميلادي مجددا توسط اتحاديه عرب به عنوان آخرين راه صلح بين اعراب و اسراييل مطرح شد.
در سال 1990 ميلادي و هنگام حمله عراق به كويت، فهد تصميم مهمي گرفت و به نيروهاي ايالات متحده اجازه داد تا در عربستان مستقر شوند. اين تصميم از آن جهت اهميت دارد كه بيم آن وجود داشت كه صدام به عربستان حمله كند.
با اين حال فهد بسياري از رهبران مذهبي محافظه‌كار را بي حرمت كرد و درعمل به آنها بي‌اعتنايي مي‌نمود. روحانيوني كه حضورشان براي مشروعيت خاندان سلطنتي بسيار حياتي است.
پس ازحملات يازدهم سپتامبر ملك فهد و خاندان سعودي وارد بحران شديدي شدند، بحراني كه روابط آنها با واشينگتن - متحد قديمي آنها- را به شدت تيره و تار كرد و عربستان را در مظان اتهام قرار داد چرا كه متهمان اصلي حملات يازدهم سپتامبر سعودي بودند.
با اين حال مقامات ارشد سعودي همواره ارتباط خود با القاعده را تكذيب كردند و تلاش فراواني براي بهبود رابطه با غرب انجام دادند.
پس از حوادث تروريستي نيويورك و واشينگتن استراتژي خاندان سلطنتي افزايش فشار براي دموكراسي جهت مقابله با القاعده بود، اما فهد از تغييرات حقيقي دمكراتيك خشنود نبود. در ماه ژوئن گذشته 30 دگرانديش سعودي كه با امضاي نامه‌اي اعتراض‌آميز خواستار برگزاري انتخابات آزاد شده بودند به 6 تا 10 سال زندان محكوم شدند.
افرادي هم كه در تظاهرات كوچك مردمي در رياض و جده شركت كرده بودند دستگير و هركدام 100 ضربه شلاق خوردند.
در چنين مواقعي بازهم يك شايعه از دربار وجود دارد كه فهد هنگامي كه اوضاع از كنترل خارج مي‌شد رياض را ترك مي‌كرد.
پس از مرگ فهد شاهزاده عبدا... به پادشاهي خواهد رسيد و وليعهد او شاهزاده سلطان وزير دفاع كنوني است.
با اين همه كارشناسان بر اين باورند تغييرات دمكراتيك درعربستان بسيار كند پيش مي‌رود و شايد تنها با تغيير يك يا حتي دو نسل شاهد تغييرات دمكراتيك حقيقي در اين كشور باشيم.

در مورد عربستان اين مطلب را هم بخوانيد.